GENEL DURUM
TARİHÇESİ :Bugüne kadar Doğu Anadolu Bölgesinde yapılan
kazılar neticesinde M.Ö. 4000'den itibaren bölgede yoğun
olarak iskana geçildiğini göstermektedir.Bölge Huri-Mütanniler,
Urartular,Kimmerler,Sakalar ve M.S.I.Y.Y'dan itibaren de
Romalıların egemenliğine geçmiştir.Bizanslılar döneminde
bölge zaman zaman Sasaniler istilasna uğramıştır.Arap orduları
Hz Osman hilafeti zamanında (645-646) bölgeyi fethetmiştir.İslam
Arap Devleti Hz.Osman'dan itibaren ve Emevi Abbasiler devrinde
bölgeye yerleşerek burayı 300 yıl hakimiyetleri altında
tutmuşlardır.900'lü yıllarda Bizanslılar bölgeyi tekrar
ele geçirmeye başlamışlardır.
Doğu Anadolu Bölgesine Selçuklu akınları 1015 yılından itibaren
Çağrı Bey tarafından başlatılmıştır ve 1040 yılında Selçuklular
Ağrı bölgesini fethetmiştir.Bölge 1243 'ten sonra Moğolların
hakimiyetine geçmiştir.Daha sonra sırasıyla Karakoyunlular
,Akkoyunlular ve Safevilerin hakimiyetine geçen bölge Yavuz
Sultan Selim döneminde 1514 Çaldıran Zaferi ile Osmanlı
topraklarına katılmıştır.İlçemiz 1877-1878 Osmanlı-Rus savaşında
Rusların işgaline uğramıştır.1917 yılında Rusların geri
çekilmesi ile Ermeni mezalimine sahne olmuştur.14 Nisan
1918'de işgalden kurtarılmıştır.
1954 yılında 6324-6325 sayılı yasa ile Taşlıçay İlçesi kurulmuş
olup ,aynı yıl Belediye Teşkilatı oluşturulmuştur.COĞRAFİ
KONUMU: Ağrı iline 32 km.uzaklıkta olan Taşlıçay ilçesi
doğusunda Diyadin ve Doğubeyazıt ilçeleri,Kuzeyinde Tuzluca(Iğdır)ilçesi,batısında
Merkez ilçe ve Hamur ilçesi,güneyinde Erciş(Van) ilçesi
ile çevrilidir.İlçemiz Türkiye-İran transit yolu üzerinde
Murat nehrinin kuzey kıyısında kurulmuştur.Deniz seviyesinden
yüksekliği,1660 m,yüzölçümü 798 km2'dir.Ağrı ilinin orta
kısmında bulunan Taşlıçay ilçesinin kuzey ve güneyinde bulunan
2000 m yükseklikteki dağlar,orta bölümde murat vadisi ile
ayrılır.Arazi volkaniktir,en yüksek noktası Güneydeki Aladağ
üzerinde bulunan Koçbaşı tepesidir(3510.m).Orta kısımdaki
düzlüklerle Murat kenarları tarıma elverişli olan alanlardır.İlçenin
en önemli akarsuyu doğu-batı yönünde akan Murat nehridir.Murat
nehri kuzey ve güneydeki dağlardan doğan Boti çayı,Büyük
çay,Mirzehan çayı,Kubik çayı,Geldüş suyu ve Didem çayı ile
beslenir.Sinek ve Aladağın yüksek kesimlerinde görülen ve
yazın sulak çayırlarla yeşillenen yaylalar önemli hayvancılık
yerleridir.Türkiye'nin en yüksek göllerinden birisi olan
Balık Gölünün 2/3'ü ilçemizin sınırları içersindedir
NÜFUS : 2002 yılı nüfus sayımına göre toplam
nüfus 21839 dur.Bunun 5180"ni İlçe Merkezinde, 16.659
u köylerde yaşamaktadır.Buna göre yıllık nüfus artışı şehir
merkezinde %12.85, köyde -4.47, ortalama % -0.63 olarak
belirlenmiştir.
İDARİ YAPI: Taşlıçay ilçesine bağlı 37
köy,21 mezra mevcuttur.İlçeye bağlı belde bulunmamaktadır.
EKONOMİK DURUM :
İlçe ekonomisi gelişmemiştir.Halkın temel kaynağı hayvancılık
ve tarımdır.Arazi engebeli olduğu için tarıma elverişli
yerler azdır,bitkisel üretim çeşitlenmemiştir,ağırlıklı
olarak tarla bitkileri yetiştirilmektedir.
Arazi kullanımı aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.
Sulanan Tarla Alanı : 9870 hektar
Nadas Alanı : 5800 hektar
Çayır Alanı : 18900 "
Mer'a Alanı : 19000 "
15.405 hektarlık alana tarla bitkisi yetiştiriciliği,4.75
hektarlık alana sebze yetiştiriciliği yapılmakta,tarıma
elverişli olup kullanılmayan arazi 5.800 hektardır.İlçede
sanayi ve hizmet sektörü yoktur,ticari hayat tamamen günlük
tüketime yöneliktir.
EĞİTİM-ÖĞRETİM DURUMU :
İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü 1 müdür,1 şube müdürü ve 23
personel ile hizmetlerini sürdürmektedir.
İlçemizde okuma yazma oranı %70 civarındadır.3 merkez,37
köy ve 8 mezra olmak üzere toplam 48 ilköğretim okulumuz
mevcuttur.Ortaöğretim olarak da 1 lisemiz bulunmaktadır.
8 yıllık temel eğitim uygulaması nedeniyle 1998-1999 öğretim
yılından itibarenGeçitveren ve Kumluca köy ilköğretim okulları
ile Merkez Atatürk İlköğretim okulu ve Mehmet Akif Ersoy
İlköğretim okulunun 2.Kademelerine öğrenci alınmıştır.
İlçemiz merkez ve köy ilköğretim okullarında 138 sınıf öğretmeni,19
Branş öğretmeni görev yapmaktadır.Lisenin öğretmen sayısı
ise 16 dır.
İlçemizde birleştirilmiş ilköğretim köy okullarında 3166,
şehir ilköğretim okullarında 1321 toplam 4487 ilköğretim
öğrencisi ve Taşlıçay Lisesinde 319 olmak üzere İlçe genelinde
4806 öğrenci öğrenim görmektedir.
İlçemizde 24 yatak kapasiteli öğretmen evimiz mevcuttur
ULAŞIM VE ALTYAPI DURUMU :
İlçe Merkezinden E-80 karayolu geçmektedir.Köylerimizi ilçe
merkezine bağlayan
yollar asfalt değildir.Yaz aylarında ulaşım rahatlıkla sağlanmakta
ancak kışın bazı köylere ulaşım zaman zaman aksamaktadır.
İlçe merkezi ile tüm köy ve mezralarda elektrik şebekesi
mevcutur.Tüm köy ve
beldelerimizde içme suyu vardır.
Türk Telekom A.Ş'ye ait merkezde 1296 hat kapasiteli Anadolu
tipi santral,Geçitveren
köyünde 400,Yardımcılar köyünde 256,Esen köyünde 304,Çökelge
köyünde 304 hat kapasiteli Elif tipi santralle hizmet vermektedir.
7-SAĞLIK DURUMU :
İlçemizde Devlet Hastanesi inşaatı tamamlanmış olup ,acil
servisi hizmete açılmıştır, personel ataması yapılmamış
olup,hizmetler geçici görevli personel ile yürütmektedir.
4 pratisyen tabip, 1 müdür vekili, 1 personel şefi, 1 labaratuar
teknisyeni, 4 hemşire, 4 ebe, 3 memur, 3 şöför, 3 hizmetli
personel ile hizmetlerini sürdürmektedir.
Ayrıca 1960 yılında yapılan 1 adet sağlık ocağı mevcut olup
1 pratisyen doktor, 1
sağlık memuru, 2 hemşire, 1 ebe, 1 memur, 1 hizmetli ve
1 şöför personeli mevcuttur.
Faal bulunan Geçitveren Sağlık Ocağında 1 ebe,1 hizmetli,
Yükarı Düzmeydan Sağlık Ocağında 1 hemşire,
Yükarı Esen Sağlık Ocağında 1 ebe ile hizmetlerine devam
edilmektedir.
Aşağı Dumanlı,Aşağı Toklu,Gözücü,Kumluca,Kumlubucak,Tanyolu
ve Yeltepe Sağlık evlerine ise personel ataması yapılmadığından
hizmet vermemektedir.
8-MAHALLİ İDARELERİN DURUMU:
İlçe Belediyesi 1993 yılında faaliyete geçen beş katlı kendi
binasında 17 geçici vizeli
İşçi ve 10 memur ile hizmetlerini sürdürmektedir.19 Memur
kadrosuna atama yapılmamıştır.
Belediyenin 14 aracı mevcut olup 2 taksi,1 adet kazıcı yükleyici
kepçe,1 sıkıştırmalı
çöp kamyonu ,2 danperli kamyon,2 itfaiye araziözü,2 tarktör,1
bidanjör ve 2 adet yolcu minibüsü bulunmaktadır.
Belediyenin 2003 yılı bütçesi 2.069.100.000.000.TL dir.
Köylere Hizmet Götürme Birliği : 1982 yılında Köylere Hizmet
Götürme Birliği tüzük içeriğine göre Kaymakamlık alt birimi
olarak kurulmuş,birlik aktif çalışmalarına 1996 yılında
başlamış imkanlar ölçüsünde İlçe genelinde yatırımlar gerçekleştirilmiştir.
Birliğe ait birlik başkanına tahsisli 1997 model opel vectra
hizmet aracı,Çevre Bakanlığı tarafından hibe edilen 1 adet
traktör kazıcı-kepçe,1 adet 1998 model kartal marka araç
mevcuttur.Birlik alabalık tesisi,hamam-sauna,halı saha,Vali
Lütfi YİĞENOĞLU İşmerkezinde bulunan kaymakamlık misafirhanesi
ve Taşlıçay iş hanındaki 1 ve 3'üncü kat gayrimenkul ve
işletmelere sahiptir.Taşlıçay iş hanında bulunan 3'üncü
kat mülkiyet halk kütüphanesi için 25 yıllığına Kültür Bakanlığına
tahsis edilmiştir.
Birliğin 2002 yılı bütçesi 190.000.000.000.TL olup yıl itibari
ile 186.414.903.000.TL lik nakit gelir sağlanmıştır. 2003
yılı bütçesi 500.000.000.000.TL'dir.
Birliğin kadrolu veya sözleşmeli personeli bulunmamaktadır.
Birlik iş ve işlemleri Birlik Başkanı ve Yazı İşleri Müdürü
tarafından yürütülmektedir
DEVAM EDEN YATIRIMLAR :
İlçemizde halen yapımı devam eden 530 öğrenci kapasiteli
Yatılı Bölge Okulu inşaatı mevcut olup, 2002-2003 Eğitim-Öğretim
yılında hizmete açılması hedeflenmektedir.
35 yataklı Devlet Hastanesinin ise geçici kabulü yapılarak
Acil Servisi hizmette sokulmuştur.