a) Tarihi ve Coğrafi YapısıÇok eski bir tarihe sahip olan
Doğubayazıt sırasıyla Urartu, Pers, Roma Anadolu Selçukluları,
Moğollar ve Akkoyunlu'ların hakimiyetinde kaldıktan sonra
1514 Çaldıran seferinden sonra Osmanlı devleti topraklarına
katılmıştır.Birinci dünya savaşı sırasında Rus işgaline
uğrayan ilçe 14 Nisan 1918 tarihinde kurtarılarak anavatana
kavuşturulmuştur.1928 yılına kadar vilayet olan Doğubayazıt,
bu tarihte vilayet merkezinin bugünkü Ağrı' ya nakli ile
ilçe olarak idare edilmeye aşlanmıştır.İlçe, Doğusunda İran
devleti sınırları, batısında Taşlıçay ve Diyadin ilçeleri,
Kuzeyinde Iğdır ve Güneyinde Çaldıran ilçeleri ile çevrilidir.İlçenin
yüzölçümü 2424 Km2 olup deniz seviyesinden yüksekliği 1650
m' dir.

b) Nüfus durumu2000 yılı Genel Nüfus Sayımı kesin sonuçlarına
göre ilçe merkezinin nüfusu 56.261, köylerle birlikte toplam
nüfus ise 105.754 dır. Nüfus yoğunluğu 37 dir.
c) İdari Durumuİlçe merkezine bağlı 86 köy ve 47 mezra mevcuttur.İlçe
merkezi dışında belediye bulunmamaktadır.
d) Sosyal Durum
Doğubayazıt ilçesi, Tarihi İshakpaşa Sarayı, Muhteşem görünümü
ile Ağrı Dağı, Meteor çukuru, Balık gölü, Buz Mağarası,
Nuhun Gemisi, Esi Bayazıt Camii, Bayazıt Kalesi, Keşişin
Bahçesi, Sağlıksuyu ve Mescit Köylerinde bulunan Maden suları,
gibi tarihi ve doğal güzellikleri ile inanç turizmi açısından
önemli sayılabilecek Hani Baba türbesiyle turistik bir ilçe
oluşu ve Gürbulak Sınır Kapısı dolaysıyla transit yol üzerinde
bulunması, sebebiyle son derece canlı bir sosyal yaşamı
mevcuttur. 1990 ' lı yılların başından itibaren artan terör
olayları ilçeye gelen turist sayısını azaltmış ise de geçtiğimiz
yıllarda ve günümüzde terör olaylarının bitmesi sonucu sosyal
hareketlilik az da olsa bir ivme kazanmıştır.İlçemizde 16
otel 1386 yatak kapasitesi ile hizmet vermekte, bunların
4 'ü 585 yatak kapasitesine sahip Turizm Bakanlığı belgeli
otellerdir.
İlçe merkezinde hakim konut tipi betonarme çok katlı ve
tek katlı konuttur. Köylerde ise taş ve kerpiçle inşa edilen
toprak damlı konutlar yaygındır.İlçe merkezinde konut sıkıntısı
mevcuttur. Özellikle ilçe dışından gelen kamu görevlileri
için önemli bir sorun olmaya devam etmektedir.İlçede aşiret
tipi sosyal örgütlenme halen mevcuttur ve varlığını sürdürmektedir.
e) Eğitim-Kültür ve Sağlık Durumu
İlçemizde 105 i köylerde 14 i ilçe merkezinde olmak üzere
toplam 119 ilköğretim okulu ve 3 lise bulunmaktadır. Ayrıca
1 Sağlık meslek Lisesi Hizmet Vermektedir.
2002-2003 eğitim öğretim yılında;
689 asil, 11 vekil ve ücret karşılığı olmak üzere toplam
700 öğretmenle eğitim öğretim faaliyeti sürdürülmektedir.
Öğrenci sayısı ise 21.853 ' ü ilköğretim okullarında, 1.045'
i ise lisede olmak üzere toplam 22.898 dir
İlçe merkezi ve köylerinde yaygın eğitim ve Ulusal Eğitime
Destek Kampanyası dahilinde 40 kurs açılarak 1441 kişiye
okuma-yazma kursu verilmiştirİlçe merkezinde Kültür Bakanlığına
ait halk kütüphanesi bir geçici işçi ve toplam 5288 kitapla
okuyucularına hizmet vermektedir.İlçemizde bir gençlik ve
Spor Müdürlüğü mevcut olup buraya bağlı bir stadyum ve bir
kapalı spor salonu bulunmaktadır.İlçemizde iki matbaa vardır.
yayınlanan üç mahalli gazete yayın hayatını sürdürmektedir.İlçemizde
sağlık hizmetleri 50 yatak kapasiteli bir Devlet Hastanesi,
2 adet sağlık ocağı, 1 adet Ana Çocuk Sağlığı merkezi ile
1 Verem Savaş Dispanseri ile yürütülmektedir. 4 köyümüzde
Sağlık Ocağı, 24 köyümüzde ise sağlık evi mevcut olup bütün
sağlık evleri personel olmadığından kapalıdır. 
f) Ekonomik Durumİlçenin genel geçim kaynakları ticaret,
tarım, hayvancılık ve turizmdir.İlçede ağırlıklı olarak
üretilen tarım ürünleri buğday, arpa, yem bitkileri ve az
sayıda şeker pancarıdır. Meyvecilik ve sebzecilik yok denecek
kadar azdır.Hayvancılıkta önemli bir gelir kaynağı olup
mera' a hayvancılığı yaygındır. İlçemiz sınırları içerisinde
246.000 küçükbaş ve 25. 630 büyükbaş olmak üzere 271.630
hayvan mevcuttur.
İlçenin tek sanayi tesisi İl Özel İdare Müdürlüğüne ait
olup özel teşebbüse kiralanan Yem Fabrikasıdır. 23 000 ton
kapasiteli fabrikanın yıllık üretimi 6 000 ton civarındadır.
Fabrika Yem Sanayi Genel Müdürlüğünden özelleştirme kapsamında
Ağrı İl Özel İdare Müdürlüğüne hibe edilmiş Valilikçe Şirketleşerek
AĞ-SAN TAŞ adını almış ve 2002 yılı içerisinde 20 yıllığına
Özel şahsa kiralanmıştır.
Ticaret ve Sanayi Odası üye sayısı 870, Esnaf ve sanatkarlar
odası üye sayısı ise 1765 tir. İlçemizde BAĞ-KUR'a kayıtlı
üye sayısı 4904 kişidir.
g) Ulaştırma ve Alt
Yapı Durumu
İlçemiz İl Merkezine 97, Gürbulak Hudut Kapısına 35 Km mesafededir.
Köy yollarının toplam uzunluğu 650 Km civarında olup tamamına
yakını stabilize ve ham yoldur. Ağır geçen kış şartları
yüzünden özellikle uzak köylere ulaşım güçlükle sağlanmaktadır.
İlçemizde köy hizmetlerine ait bir şantiye şefliği vardır.
Ancak, araçları hem yetersiz hem de çok eskidir. Ayrıca
İlçemizde Karayolları il Müdürlüğüne bağlı Bakım evi mevcuttur.İlçe
merkezi ve köylerinde 11,621 telefon abonesi mevcuttur.
İlçe merkezinde 1 telefon santralı ile 12 köyde tam otomatik
telefon santralı bulunmaktadır. Bu köylerdeki santrale bağlı
68 köye otomatik telefon hizmeti verilmektedir.. 18 köyde
tek telefonlu acentalar vasıtasıyla haberleşme sağlanmaktadır.
Merkez abone sayısı 8467
Köylerdeki abone sayısı 3154
Toplam 11,621
İlçe merkezi ve köylerin tamamında elektrik mevcuttur. Enerjinin
bir kısmı İran'la yapılan protokol neticesi bu ülkeden sağlanmaktadır.
TEDAŞ İşletme Başmühendisliği İlçemizde 4 sözleşmeli ve
20 işçi olmak üzere toplam 24 kişi ile hizmet vermektedir.
Bir adet 50 NC, 3 adet sözleşmeli kiralık araç çalıştırılmaktadır.
İlçe Merkezinde 15.000, Köylerde 9.800 olmak üzere toplam
24.800 elektrik abonesi mevcuttur. 2200 ticarethane, 200
sanayi ve 22.044 mesken abonesi mevcuttur.
Şehir merkezinde 79, köy ve mezralarda 156 adet olmak üzere
toplam 235 adet trafo hizmet vermektedir.
YÜRÜTÜLMEKTE OLAN
BELLİ BAŞLI ÇALIŞMALAR VE YATIRIM FAALİYETLERİ
a) Kültür Merkezi inşaatı
: 1990 yılında başlanan inşaatın % 85 ı tamamlanmıştır.
b)Sağlık Meslek Lisesi : 1991 yılında inşaatın temeli atılmış,
ancak yıllardan beri her hangi bir çalışma yapılmamıştır
c)Afet Konutları : Yalınsaz köyünde yapılan afet konutları
yıllardan beridir tamamlan-
mamıştır.
d) Balıklı göl içme suyu projesi : Proje tamamlanamadığı
için çok sayıda köyümüz içme
suyu sıkıntısı çekmektedir.
e) Yüksekokul projesi; Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi ile
işbirliğine girilerek bu Üniversiteye bağlı olarak 2000-2001
Eğitim-Öğretim yılında ilçemiz İmam Hatip Lisesinin atıl
durumdaki bir binasında Yüksekokul (Turizm ve Otelcilik-Muhasebe),
SYD Vakfına ait 100 kişilik öğrenci yurdunun ise öğrenci
yurdu olarak tahsisi yapılmış ve okulun 2003-2004 Eğitim-Öğretim
döneminde açılması yolundaki çalışmalar devam etmektedir.
f) UND inşaatı : Gürbulak
Gümrükler Başmüdürlüğü inşaatı 24.04.2002 tarihinde temeli
atılmış olup, inşaatın fiili olarak yapılmasına Haziran
ayında başlanmıştır. 3986 Sayılı kanun gereğince yapılan
uygulama sözleşmesi gereğince sözleşme süresi yer teslim
tarihinden başlamak üzere yatırım ve işletme sürelerini
içerip, 15 yıldır.
g) PİO İnşaatları : İlçemiz Suluçem
ve Karabulak Köylerinde 300 öğrenci kapasiteli birer Pansiyonlu
İlköğretim Okulu inşaatı devam etmektedir. İnşaatlar fiziki
olarak %90 tamamlanmış olup önümüzdeki eğitim-öğretim döneminde
hizmete açılması düşünülmektedir